ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

Ἡ Ἑλληνική Ἀγωγή εἶναι Σχολή Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν, Ἱστορίας καί Φιλοσοφίας πού διδάσκει τήν Ἀρχαία Ἑλληνική γλῶσσα καί ὅ,τι ἔχει σχέση μέ τόν Ἑλληνικό Πολιτισμό σέ ἐνηλίκους καί παιδιά ἤδη ἀπό τό 1994. Ἡ μέθοδος πού χρησιμοποιοῦμε ἐπί 25 συναπτά ἔτη, στηρίζεται στήν ρήση τοῦ Ἀντισθένους “Ἀρχή Σοφίας ἡ τῶν ὀνομάτων ἐπίσκεψις».” Ἡ διδασκαλία βασίζεται στόν ἐνεργό ρόλο τῆς ἐτυμολογικῆς ἀνάλυσης τῶν λέξεων, μέ στόχο νά ἀναδειχθεῖ ἡ διαχρονικότητα τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς γλώσσας. Χρησιμοποιῶντας τήν μέθοδο τῶν “ζωντανῶν γλωσσῶν”, ἡ γλῶσσα διδάσκεται σάν νά ὁμιλεῖται ἀκόμη. Ἡ θεωρία αὐτή βασίζεται στήν ἰδέα ὅτι εἶναι παράλογο νά μαθαίνουν οἱ Ἕλληνες ξένες γλῶσσες, σέ πολύ μικρή ἡλικία μάλιστα, καί νά μήν μποροῦν νά μάθουν τήν ἀρχαία μορφή τῆς γλώσσας πού χρησιμοποιοῦν καθημερινά.

Ξεκίνησα αὐτό τό ἐγχείρημα σέ μία ἐποχή πού ἡ ἐκμάθηση τῆς ἀρχαίας γλώσσας ἐθεωρεῖτο, ἀπό τό σύνολο σχεδόν τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας, ὑποχρεωτική «σχολική ἀγγαρεία», μέ διάχυτη τήν πίστη ὅτι τά ἑλληνικά πού μιλοῦμε σήμερα δέν ἔχουν καμία σχέση μέ τήν γλῶσσα τῶν ἀρχαίων κειμένων. Θυμᾶμαι χαρακτηριστικά πώς, ἡ διδασκαλία τους, μάλιστα, ἐκλαμβανόταν ὡς μία στείρα καί ἄσκοπη, ἐπί τῆς οὐσίας, πνευματική ἐνασχόληση, ἡ ὁποία – ἐάν μοῦ ἐπιτρέπετε – θύμιζε περισσότερο μελέτη “νεκροῦ” σώματος σέ ἰατρική τράπεζα ἀνατομίας. Ὑπῆρχε πλήρης ἄγνοια ὡς πρός τό ἑρμηνευτικό βάθος τῶν λέξεων, τήν σημασία τῆς προσωδίας, τήν σοφή διάταξη τῶν φθόγγων καί τῶν συλλαβῶν, τήν μουσικότητα τοῦ ἑλληνικοῦ λόγου, τήν δύναμη τῶν φιλοσοφικῶν ἐννοιῶν καί ἀξιῶν. Ὁ πρῶτος καί ἄμεσος στόχος μου τότε, μέσῳ τῆς Ἑλληνικῆς Ἀγωγῆς, ἦταν αὐτός ἀκριβῶς, νά συνεισφέρω ὥστε νά ἔρθει σέ ἐπαφή ὁ μέσος Ἕλληνα μέ τόν πλοῦτο τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς σκέψης καί τοῦ πολιτισμοῦ, δείχνοντας τήν διαχρονική συνέχεια καί ἐνισχύοντάς τον ἔτσι ἠθικά καί πνευματικά.

Αἰσθάνομαι ἰδαιτέρως ὑπερήφανος καί εὐγνώμων πού ἡ προσπάθεια αὐτή, ἡ ὁποία ξεκίνησε μέ ἐλπιδοφόρα προαίρεση καί ἀρκετές δυσκολίες, ἀπέδωσε (καί συνεχίζει νά ἀποδίδει) καρπούς. Ἀξίζει νά ἐπισημάνω ὅτι μέ πυρῆνα τήν Ἑλληνική Ἀγωγή, τήν σχολή πού διαθέτει ὁλοκληρωμένο πρόγραμμα σπουδῶν, σαφῆ διδακτική μέθοδο καί βιβλία, δημιουργήθηκε μετέπειτα μία εὐρύτερη, θετική, στροφή πρός τήν ἐκμάθηση τῆς ἀρχαίας γλώσσας, καμία ὅμως δέν εἶχε τήν δυναμική, τήν διάρκεια καί τήν σταθερότητα στόν χρόνο, ὅπως συνέβη μέ τήν περίπτωση τῆς Ἑλληνικῆς Ἀγωγῆς.

Μέ συνέπεια, ἀφοσίωση καί ὑπευθυνότητα, ἡ Ἑλληνική Ἀγωγή προτρέπει μικρούς καί μεγάλους νά μάθουν καί νά ἀγαπήσουν τήν γλῶσσα καί τόν πολιτισμό μας.

Στήν σχολή μας θά βρεῖτε πολλά τμήματα ἐνηλίκων καί παίδων, ὅπου διδάσκεται ὁ ἀρχαῖος ἑλληνικός πολιτισμός (γλῶσσα, λογοτεχνία, ἱστορία, φιλοσοφία). Στά τμήματα ἐνηλίκων, εἰδικά ὅσον ἀφορᾶ στήν ἐκμάθηση τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς γλώσσης, ἡ φοίτησις εἶναι τριετής. Στό τέλος τῶν τριῶν ἐτῶν, ὁ σπουδαστής μπορεῖ νά μελετήσει καί νά κατανοήσει ὁποιοδήποτε κείμενο στά Ἀρχαία Ἑλληνικά, μελετῶντας ἀπό τό πρωτότυπο.

Στήν Ἑλληνική Ἀγωγή ἀρχίζουμε τήν διδασκαλία τῶν Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν σέ ὅλες τίς ἡλικίες, ἁπλά, μεθοδικά καί ἀβίαστα. Ἡ γραμματική, τό συντακτικό, τό λεξιλόγιο ἀναλύονται – ὅσο χρειάζεται – γιά τήν κατανόηση τοῦ μηχανισμοῦ τῆς γλώσσας κι ὄχι ὡς αὐτοσκοπός. Τά γραμματικά καί συντακτικά φαινόμενα διδάσκονται μόνον γιά νά διευκολυνθεῖ ἡ ἐπαφή μέ τό κείμενο καί νά ξεπερασθοῦν οἱ ἀρχικές γλωσσικές δυσκολίες. Βασική διδακτική ἀπαίτηση παραμένει ἡ ἀναγνώριση τῆς κοινῆς ρίζας καί τῶν διαχρονικῶν γλωσσικῶν στοιχείων. Ἡ ἐνασχόληση μέ τήν ἐτυμολογία καί τά παράγωγα, ἡ ἀνίχνευση τῶν ἑλληνικῶν λέξεων στά διάφορα λεξιλόγια, οἱ λεπτές ἐννοιολογικές ἀποχρώσεις συνώνυμων λέξεων καί ἡ ἐμπεριστατωμένη μελέτη τους ἀποτελοῦν τό κύριο διδακτικό μέλημα. Ἡ σύγχρονη ἐπιστήμη τῆς Ἀκουστικο-Ψυχο-Φωνολογίας (Tomatis) δέχεται ὅτι γιά νά ἀφομοιώσει κανείς μία γλῶσσα πρέπει πρῶτα νά ἀρχίζει νά ἀφομοιώνει τά ἀκούσματα, τή μουσική αὐτῆς τῆς γλώσσας, τό πῶς ἐκφράζεται, πῶς τονίζει τόν λόγο, τό πῶς ἠχεῖ. Τό νόημα ἀκολουθεῖ σχεδόν αὐτομάτως. Μέ βάση αὐτές τίς ἀρχές ἡ ἀρχαία ἑλληνική γλῶσσα στήν Ἑλληνική Ἀγωγή δέν διδάσκεται ὡς «νεκρή» γλῶσσα, ἀλλά ὡς ἰδιαίτερη μορφή τῆς ἑνιαίας ἑλληνικῆς γλώσσας.

Τά κείμενα πρός διδασκαλία ἐπιλέγονται μέ μεγάλη προσοχή, ὥστε νά εἶναι εὐκολονόητα, ἀπαγγέλλονται ὡς δρώμενο, βιώνονται καί κατανοοῦνται ἀπό τόν μαθητή. Ό, τί χρειάζεται νά τονισθεῖ, ἀναπτύσσεται καί ἀναλύεται ἰδιαιτέρως, γιά παράδειγμα οἱ δασυνόμενες λέξεις, οἱ κανόνες τονισμοῦ, ἡ βαθύτερη ἔννοια καί ἡ σημασία τῶν Ἐγκλίσεων, οἱ χρόνοι καί οἱ κλίσεις· πάντα σέ συνάρτηση μέ τό πῶς λειτουργοῦν μέσα στό ἀρχαῖο κείμενο ἀφ’ ἑνός ἀναδεικνύοντας τό ἰδιαίτερο νόημά του, ἀφ’ ἑτέρου μέ τό πῶς μποροῦν νά ἐνταχθοῦν στή σύγχρονη μορφή τῆς γλώσσας, χωρίς ὡστόσο νά παρασυρόμαστε σέ λεκτικές ὑπερβολές.

Γιά κάθε ἔτος σπουδῶν ὑπάρχει ξεχωριστό βιβλίο καί παράλληλο συμπληρωματικό ἐγχειρίδιο πρός διευκόλυνση τῆς μελέτης στό σπίτι. Στό βιβλίο του Α’ ἔτους, ὁ σπουδαστής ἔρχεται σέ ἐπαφή μέ τήν ἀρχαία ἑλληνική γραμματεία, ἐξετάζοντας σέ κάθε μάθημα ἕναν μεγάλο κλασσικό συγγραφέα. Στό βιβλίο τοῦ Β΄ ἔτους ἐξετάζονται θεματικές ἑνότητες (π.χ. Μηδικοί Πόλεμοι, Ἐπιγράμματα, Ἰατρική, Μουσική, Ὀλυμπιακοί Ἀγῶνες), ἐνῶ στό βιβλίο τοῦ Γ’ ἔτους οἱ μαθητές ἔρχονται σέ ἐπαφή μέ κείμενα, τά ὁποῖα συνήθως χαρακτηρίζονται ὡς «δύσκολα», ἀπό τήν ὁμηρική, κλασσική καί ἑλληνιστική περίοδο. Ἐδῶ, σέ κάθε ἑνότητα τοῦ βιβλίου, μέ συγκεκριμένη ἐπιλογή στίχων ἀπό ὅλες τίς ραψωδίες, διδάσκονται τήν Ἰλιάδα τοῦ Ὀμῆρο (μέ τήν γλῶσσα τοῦ ὁποίου σταδιακά ἔχουν ἀρχίσει νά ἐξοικειώνονται ἤδη ἀπό τό Ἀ΄ ἔτος καί στόν ὁποῖο ἐξετάζονται γραπτῶς στό τέλος τοῦ τριετοῦς κύκλου σπουδῶν, προκειμένου νά πιστοποιηθεῖ ἡ ἐπιτυχής φοίτησή τους στή Σχολή). Ὅλα τά τμήματα ἐνηλίκων, προβάλλονται ἀπευθείας μέσῳ τοῦ διαδικτύου στούς ἐγγεγραμμένους μαθητές, καθιστῶντας τήν διαρκῆ παρακολούθηση ἀκόμη πιό εὔκολη καί τήν ἐπαφή μέ τό μάθημα ἀκόμη πιό οὐσιαστική, ἀφοῦ μπορεῖ κάποιος νά ἀνατρέξει στό μάθημα ὅποτε θελήσει.

Στά τμήματα τῶν παίδων, ἡ εἰσαγωγή γίνεται ἤδη ἀπό τήν προσχολική ἡλικία – ἀπό τήν ἡλικία τῶν τριῶν ἐτῶν μπορεῖ νά ξεκινήσει ἡ φοίτηση στή σχολή. Ἡ διδασκαλία γίνεται προφορικά, μέ διαλόγους, θεατρικό παιχνίδι, μουσική, μουσικοκινητική, μέ τή χρήση λέξεων, φράσεων, μύθων, κατασκευῶν πού καθιστοῦν τό μάθημα εὐχάριστο καί βιωματικό. Στίς ἀρχές τοῦ δημοτικοῦ δίνεται ἔμφαση στήν κατανόηση τοῦ ἀρχαίου λόγου, στήν ἐτυμολογική ἀνάλυση καί στήν χρήση τοῦ πολυτονικοῦ συστήματος, ἐνῶ καί στό τέλος τοῦ δημοτικοῦ ξεκινᾶ ἡ μελέτη τῆς Ὀδύσσειας τοῦ Ὁμήρου ἀπό τό πρωτότυπο κείμενο. Στό γυμνάσιο, οἱ ἔφηβοι ἐπιδίδονται στήν μελέτη φιλοσοφικῶν κειμένων, συμμετέχοντας ταυτοχρόνως σέ ρητορικές ἀντιπαραθέσεις καί φιλοσοφικά “συμπόσια” πού διοργανώνονται στήν σχολή. Στόχος πάντοτε ἡ ποσότητα καί ἡ ποιότητα τῶν ἐρεθισμάτων καί τῶν μορφωτικῶν εὐκαιριῶν πού παρέχονται, καθώς ἀποτελοῦν παράγοντα καθοριστικό γιά τήν νοητική καί γλωσσική ἀνάπτυξη τοῦ παιδιοῦ.

Πρόσφατες ἔρευνες τῶν Νευροεπιστημῶν δείχνουν ὅτι ἡ ἐξάσκησις καί τό ἐμπλουτισμένο περιβάλλον αὐξάνουν ὄχι μόνο τίς νευρωνικές συνάψεις, ἀλλά ἀκόμη καί αὐτήν τήν νευρογένεσι. Ἔρευνα πού εἶχε διενεργηθεῖ στούς μαθητές τῆς σχολῆς μᾶς ἀπό τόν Ἰωάννη Τσέγκο, ψυχίατρο, διευθυντής τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ καί Ἐρευνητικοῦ τομέα τοῦ Ἀνοιχτοῦ Ψυχοθεραπευτικοῦ Κέντρου Ἀθηνῶν, τό 2007, καί εἶχαν παρουσιασθεῖ στό 18ο Πανελλήνιο Ψυχιατρικό Συνέδριο στήν Κώ, κατέδειξαν τήν σπουδαιότητα ἐκμάθησης τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς γλώσσας στά πρῶτα σχολικά χρόνια γιά τήν ἀποτελεσματική νοητική ἀνάπτυξη καί τήν ἀντιμετώπιση μαθησιακῶν δυσκολιῶν. Ἀντίστοιχα συμπεράσματα καταδεικνύουν καί ξένες μελέτες. Τό πλούσιο καί ὀργανωμένο λεξιλόγιο, ἡ ἐτυμολογική ἑρμηνεία τῶν λέξεων καί, συνακόλουθα, ἡ σωστή ὀρθογραφία, ἡ ρυθμική ἔκφρασις, ἡ ἀκουστική κι αἰσθητική καλλιέργεια, ἡ διδασκαλία προτύπων καί ἠθικῶν ἀξιῶν, ἀποτελοῦν πρωτεύοντες μαθησιακούς στόχους τῆς διδακτικῆς ἀγωγῆς πού ἐφαρμόζεται στόν χῶρο μας, οἱ ὁποῖοι κι ἐπιτυγχάνονται μέσα ἀπό τό σύνολο τῶν ἐκπαιδευτικῶν δραστηριοτήτων πού ἐκπονοῦνται.

Μετά ἀπό 25 χρόνια λειτουργίας καί ἐμπειρίας καί πάνω ἀπό 6.000 ἀποφοίτους ἡ Ἑλληνική Ἀγωγή ἔχει δοκιμαστεῖ στό χρόνο καί τά ἀποτελέσματα εἶναι θεαματικά. Στόχος μου εἶναι νά μεταφέρω τό μήνυμα ἐμπράκτως πώς ἡ Ἑλληνική Γλῶσσα εἶναι ἑνιαία, ἡ ἀρχαία της μορφή εἶναι ὁλοζώντανη ἀφοῦ ὑπάρχει σέ ὅλες τίς εὐρωπαϊκές γλῶσσες, ἔχει παλμό, δύναμη, οὐσία καί ἀξίζει τόν κόπο νά ἐπιβιώσει, βοηθῶντας ὅποιον ἐνδιαφέρεται νά τήν μάθει, νά τήν μάθει εὔκολα, εὐχάριστα καί γρήγορα.

Καλῶς ἤλθατε στόν ὑπέροχο κόσμο τῆς Ἑλληνικῆς Ἀγωγῆς!

Ἄδωνις Γεωργιάδης